Het gezondheidssysteem in België is een mengeling van publieke en private voorzieningen. In beide sectoren wordt van patiënten verwacht dat zij vergoedingen betalen die worden gefinancierd door een combinatie van Belgische sociale zekerheid en ziekenfondsen. In de meeste gevallen betaalt de patiënt de kosten vooraf en wordt later een deel terugbetaald, waarbij de kosten betrekking hebben op zaken zoals tand- en medische vergoedingen, ziekenhuisbehandeling, recepten en bevallingsksten. Met het geld van hun ziekenfonds, bekend als een mutuelle in het Frans of ziekenfonds in het Nederlands, hebben patiënten de vrijheid om zelf te kiezen waar zij zich laten behandelen en door wie. Veel mensen kiezen ervoor hun verplichte ziekenverzekering aan te vullen met een private verzekering, waardoor de volledige kosten van elke behandeling worden gedekt.
Ziekenverzekering
Of je werknemers bent of zelfstandige, je moet je registreren bij een ziekenfonds en beginnen met regelmatige bijdragen. Het bedrag dat wordt bijgedragen is 7,35% van uw brutomaandloon. 3,55% hiervan wordt van je loon afgetrokken, nog eens 3,8% wordt door je werkgever betaald. Als je zelfstandige bent, betaal je de volledige 7,35% via socialezekerheidsbijdragen. Dit dekt jezelf en eventuele onderhoudsgerechtigden, en er zijn verschillende ziekenfondsen waaruit je kunt kiezen, zodat je offertes kunt vergelijken en degene kunt selecteren die het best bij je behoeften past.
Europese Ziektekostenverzekeringspas
Als je een geldige Europese Ziektekostenverzekeringspas (EHIC) hebt, kun je deze gebruiken om medische diensten in te schakelen totdat je permanent gaat werken of permanent ingezetene wordt. Op dat moment moet je je registreren bij een ziekenfonds.
Het percentage van de vergoedingen dat je later terugkrijgt, varieert afhankelijk van de behandeling en je persoonlijke omstandigheden. Een algemeen voorbeeld is dat de meeste mensen tot wel 75% van de kosten van een kleine behandeling of doktersafspraak kunnen terugvorderen. Als je in het ziekenhuis moet blijven, betaal je een vast tarief voor het verblijf, terwijl de werkelijke medische kosten direct door je verzekeraar worden gedekt. Je moet altijd de dekking die je hebt in detail met je ziekenfonds controleren om te beslissen of je aanvullende private verzekering wilt afsluiten. Zelfstandigen zijn bijvoorbeeld vaak alleen verzekerd voor grote gezondheidsproblemen en willen misschien aanvullende private verzekering afsluiten.
Het moet worden opgemerkt dat veel mensen geen terugbetaling krijgen totdat zij minstens zes maanden bijdragen aan een ziekenfonds. Er kan een uitzondering op deze regel zijn als u kunt aantonen dat u voldoende bijdragen aan het socialezekerheidstelsel in uw thuisland hebt betaald, of dat u bent gedekt door de gezondheidszorgbepalingen van een ander EU-land.
Aanvraag
Wanneer je je registratie als ingezetene op je lokale gemeentehuis voltooit, ontvang je een elektronisch identiteitsbewijs, bekend als een eID. Dit is uw officiële identiteitsbewijs, en alle Belgische ingezetenen ouder dan 15 jaar moeten het te allen tijde bij zich dragen. Je moet dit pasje laten zien wanneer je je registreert voor sociale zekerheid en ziekenverzekering, en het stelt artsen en ander medisch personeel in staat je verzekeringsstatus te verifiëren. Als je werknemers bent, kan de registratie voor sociale zekerheid door je werkgever worden afgehandeld, en als dat niet het geval is, kun je je registreren op het dichtstbijzijnde kantoor voor sociale zekerheid.
Een ziekenfonds kiezen
Nadat je je hebt geregistreerd bij het socialezekerheidsloket, kun je je aanmelden bij het ziekenfonds van je keuze. De meeste ziekenfondsen in België zijn gekoppeld aan een specifieke religieuze of politieke groepering, zoals liberaal, socialistisch of christelijk, en omdat de meeste min of meer dezelfde service bieden, kan een werkgever je automatisch registreren bij een van hen. Als je je wilt aanmelden bij een fonds dat aansluit bij je eigen politieke, sociale of religieuze overtuigingen, moet je dit zo snel mogelijk aan je werkgever laten weten. Je kunt je ook aanmelden bij een fonds dat bepaalde voordelen biedt, zoals een Engelstalige service.
Het moet worden opgemerkt dat je wanneer je je bij een ziekenfonds aanmeldt, meestal een kopie van je paspoort of identiteitskaart moet overleggen.
Specifieke fondsen
Hieronder volgt een overzicht van enkele van de grootste ziekenfondsen in België:
Partena
Mutuelle Chretienne
Mutuality Socialiste
Symbio
Terugbetalingen
In de meeste gevallen wordt van je verwacht dat je de kosten van je behandeling op het moment van ontvangst betaalt en vervolgens een claim indient bij je ziekenfonds. Dit betekent meestal het invullen van een claimformulier en het indienen ervan samen met een bon voor de betaling. Sommige verzekeringsfondsen hebben mogelijk afspraken met specifieke klinieken, die volledige terugbetaling aanbieden of toestaan dat de terugbetaling wordt afgetrokken op het moment van de initiële betaling. Dergelijke regelingen maken het des te belangrijker om je ziekenfonds zeer zorgvuldig te kiezen.
Ziekenhuistariefen
Als je in het ziekenhuis moet blijven, betaal je een vast dagelijks tarief dat varieert afhankelijk van de omstandigheden. Personen zoals gepensioneerden, mensen met een handicap of werklozen betalen minder. Wanneer je het ziekenhuis verlaat, wordt je gevraagd je aandeel in de kosten te betalen, waarbij de verzekeringmaatschappij rechtstreeks wordt gefactureerd voor het openstaande bedrag.
Recepten
Receptkosten worden op dezelfde manier in rekening gebracht als ziekenhuiskosten. Je wordt gevraagd tot wel 80% aan de balie te betalen – het bedrag hangt, net als ziekenhuiskosten, af van je omstandigheden – en het resterende bedrag wordt door je ziekenfonds teruggevorderd.
Tandartsen
Standaard tandheelkundige zorg in België werkt op dezelfde manier – behandeling wordt betaald en vervolgens kan een gedeeltelijke terugbetaling worden geclaimd. Hiervoor moet de tandarts die je gebruikt op een door de staat goedgekeurde lijst staan, en je verzekeraar kan je zo'n lijst bezorgen. Voor meer geavanceerd tandheelkundig werk – zoals bruggen en kronen – zal je tandarts je offertes voor de verschillende opties geven die je ziekenfonds vervolgens moet goedkeuren. Opgemerkt moet worden dat je, om de verzekeringsdekking voor tandheelkundige werkzaamheden te behouden, minstens eenmaal per jaar een controle moet ondergaan.
Private ziektekostenverzekering
Omdat ziekenfondsen doorgaans slechts tot 75% van alle vergoedingen dekken, kiezen veel mensen ervoor hun dekking aan te vullen met private ziektekostenverzekering. Sommige werkgevers bieden ook dergelijke aanvullende private dekking als een voordeel van het werk voor hen. Omdat je minstens 25% van alle medische vergoedingen moet betalen, is private verzekering zeker overwogen waard wanneer je naar België verhuist, vooral als je een bestaande aandoening hebt die betekent dat je waarschijnlijk doorlopende behandeling nodig hebt.
De kosten voor dit soort verzekering kunnen sterk variëren, dus zorg ervoor dat je goed onderzoekt en de deal vindt die het best bij je omstandigheden past. Sommige bedrijven bieden speciale 'gezinsdeals' aan die de kosten voor het dekken van onderhoudsgerechtigde kinderen verlagen. In tegenstelling tot staatsziekenverzekering dekt een persoonlijk particulier verzekeringspakket geen kinderen die je krijgt.
Ziekenhuizen
Ziekenhuizen in België vallen over het algemeen in de categorie private of openbare ziekenhuizen, evenals universiteitsziekenhuizen en poliklineken, waarbij de laatstgenoemde klinieken zijn waar specialisten kleine behandelingen voor aandoeningen aanbieden die geen overnachting vereisen. Als patiënt ben je vrij om je eigen specialist en ziekenhuis te kiezen, maar je moet controleren of je keuzes door je ziekenfonds worden gedekt als je een terugbetaling wilt claimen.
Als je spoedbehandeling nodig hebt, kun je zonder afspraak of verwijzing naar een 'spoeddienst voor ambulante patiënten' gaan, hoewel je hiervoor een klein bedrag kunt worden aangerekend.
De vergoedingen voor een ziekenhuisverblijf (zie hierboven) moeten na de eerste dag drastisch dalen, hoewel het moet worden opgemerkt dat je je eigen zeep en handdoek moet meebrengen. Bij aankomst in een ziekenhuis word je gevraagd je eID te laten zien en een waarborg te betalen. Als je een kamer deelt, betaal je een vast tarief voor de kamer, en de kosten van eventuele behandeling moeten vrijwel volledig worden terugbetaald. Als je voor een eenpersoonskamer kiest, zijn de kosten van de kamer hoger en kan de arts ervoor kiezen zijn eigen vergoedingen vast te stellen. Vraag om een gespecificeerde lijst van eventuele extra kosten wanneer je voor het eerst in het ziekenhuis aankomt.
Apotheken
Een Belgische apotheek wordt een pharmacy of apotheek genoemd en adverteert zijn locatie met een neongroen kruis. De meeste apotheken zijn maandag tot vrijdag geopend en zaterdagochtends, met een spoeddienst beschikbaar op zaterdagmiddagen, de hele zondag en voor diensten buiten kantooruren op rotatiesteunbasis. Om erachter te komen waar je dichtstbijzijnde 24-uurs apotheek is, voer je je postcode in op https://www.pharmacie.be/, of bel je 0903 99 000.
Noodgevallen
Je kunt het Europese noodnummer 112 (114 voor gehoorbehulp) gratis van elke telefoon bellen. Wanneer je dit nummer belt, wordt je gevraagd naar de aard van het noodgeval, je adres en het aantal personen dat gevaar loopt.
Andere noodnummers:
Medische dienst – 100
Noodarts – 1307
